تاریخچه زیبای زبان ترکی استانبولی

زبان ترکی استانبولی یک داستان پر از تحولات تاریخی، فرهنگی و زبانشناسی است که از ترکیب بسیاری از زبانها و فرهنگها شکل گرفته و امروز یکی از زبانهای زنده و پرمخاطب جهان محسوب میشه.
این زبان با ریشههای ترکزبانها که به آسیای مرکزی برمیگرده، به دنیای امروز وارد شده و تغییرات زیادی رو طی کرده.
آغاز از آسیای مرکزی
زبان ترکی در اصل به خانواده زبانهای آلتایی تعلق داره که ترکها از آسیای مرکزی به نقاط مختلف آسیای غربی و اروپا مهاجرت کردند. در ابتدا، زبان ترکی ساده و مستقیم بود و بیشتر در مناطق کوچنشینی و تجارت به کار میرفت.
سلجوقیان و عثمانیان؛ دوره تحول
با ورود ترکها به آناتولی در دوران سلجوقیان و بعد در امپراتوری عثمانی، زبان ترکی تحت تأثیر فارسی و عربی قرار گرفت. در این دوران، زبان فارسی به عنوان زبان درباری، ادبی و علمی وارد ترکی شد و کلماتی مانند şair (شاعر) و dünya (دنیا) وارد ترکی شدند. علاوه بر این، زبان عربی برای متون مذهبی و علمی استفاده میشد و واژگان زیادی از آن وارد زبان ترکی شد.
تحولات در دوران عثمانی
زبان ترکی در دوران عثمانی بهطور ویژهای غنی و پیچیده شد. این زبان، که به آن ترکی عثمانی میگفتند، بسیار تحت تأثیر زبان فارسی و عربی بود و اصطلاحات و کلمات زیادی از این دو زبان گرفته بود. این زبان بیشتر توسط نخبگان، دربار و دیوان استفاده میشد و بهخاطر همین، برای عموم مردم قابلفهم نبود. برای مردم عادی، ترکی سادهتر و محاورهایتری به کار میرفت.
انقلاب زبانی در قرن ۲۰
با تأسیس جمهوری ترکیه در ۱۹۲۳ توسط مصطفی کمال آتاتورک، زبان ترکی دستخوش تغییرات عمدهای شد. آتاتورک میخواست که مردم ترکیه به یک زبان سادهتر و قابلفهمتر دسترسی داشته باشند. به همین دلیل، در دوران جمهوری ترکیه، اصلاحات زبانی به شدت آغاز شد.
آرمان اصلی این اصلاحات پاکسازی زبان ترکی از واژگان عربی و فارسی و بهکارگیری کلمات ترکی اصیل بود. بسیاری از کلمات خارجی از جمله kitap (کتاب) و ilim (علم) به ترکیهای اصیل تبدیل شدند. همینطور، دستور زبان و نوشتار نیز استاندارد شد و خط لاتین به جای خط عربی وارد شد.
ترکی استانبولی امروز
امروزه، ترکی استانبولی بهعنوان زبان رسمی ترکیه شناخته میشود و با تأثیرات فرهنگی و رسانهای از زبانهای مختلف مثل انگلیسی و فرانسوی در حال تغییر است. اصطلاحات جدید مانند internet و weekend وارد زبان ترکی شدهاند.
البته جالب اینجاست که اگر کسی به زبان ترکی استانبولی امروزی صحبت کنه، میتونه بیشتر از ۵۰۰ سال پیش رو بفهمه، اما اگر بخواد با زبان عثمانی صحبت کنه، باید با کلمات و ساختارهای خاصی که بیشتر در ادبیات کلاسیک عثمانی استفاده میشده، آشنا بشه. ترکی استانبولی امروزی نسبت به ترکی عثمانی سادهتر و قابلفهمتر شده.
زبان ترکی استانبولی از زبانهای ساده ترکها در آسیای مرکزی شروع شده و در طول تاریخ با فرهنگها و زبانهای مختلف مثل فارسی، عربی و فرانسوی درهم آمیخته شده. از دوران سلجوقیان و عثمانی تا به امروز، این زبان همیشه در حال تحول بوده و امروز به یکی از زبانهای معتبر و تأثیرگذار در دنیای معاصر تبدیل شده.